BotChronicles
Niets in de landbouw is zo angstvallig traditioneel als een groot wijndomein. Het zegt dus iets dat Chateau Angelus, een van de meest gevierde domeinen van Saint-Emilion, een robot tussen zijn wijnstokken heeft losgelaten. De machine heet Ted, een elektrische portaalrobot van Naio Technologies uit Toulouse die over de rijen rolt, geleid door lidar, camera's en gps, en de bodem mechanisch wiedt zonder één druppel herbicide. Naio, in 2011 opgericht door twee robotica-ingenieurs, meldt vandaag zowat 450 machines aan het werk op boerderijen in Frankrijk en daarbuiten, en zegt te zijn overgeschakeld op serieproductie.
Waarom de wijn het eerst robots kreeg
De wijngaard blijkt bijna ideaal robotterrein. Het gewas heeft een hoge waarde, dus de economie vergeeft dure machines. De wijnstokken staan in strakke, permanente rijen die de navigatie vereenvoudigen. En de druk is enorm, van twee kanten: seizoensarbeid wordt elk jaar schaarser en duurder, waarbij analisten arbeidskostenbesparingen tot 35 procent noemen als belangrijkste motor van de adoptie, terwijl regelgevers en consumenten telers wegduwen van chemische onkruidverdelgers. Een robot die mechanisch wiedt, beantwoordt beide problemen in één werkgang. Marktonderzoekers verwachten in 2026 wereldwijd meer dan 28.000 wijngaardrobots in bedrijf, met Europa goed voor ruim 60 procent van de installaties.
De reuzen van de sector hebben het gemerkt. Yamaha Agriculture zou in juni zijn autonome Prospr-platform hebben uitgebreid met een precisiemodule voor onkruidbestrijding, ontwikkeld met Croplands, waarmee herbicidetoepassing wordt toegevoegd aan een machine die al boomgaarden en wijngaarden besproeit. In het uiterste geval zouden precisiesystemen met microdosering het chemicaliëngebruik tot 99 procent verminderen tegenover breedveldbespuiting. Het Japanse Yanmar bouwde zijn YV01-sproeirobot dan weer uitdrukkelijk om de gevaarlijkste taak in de wijngaard over te nemen: behandelingen aanbrengen op steile hellingen waar tractoren kantelen en mensen de nevel inademen.
Terroir tegen technologie, een vals duel
Puristen vrezen dat machines de ziel uit de wijn halen. De wijnbouwers die ze gebruiken, beweren het omgekeerde: elk uur dat niet op een tractor wordt doorgebracht, is een uur om te proeven, te snoeien en door de rijen te lopen, en een bodem zonder herbiciden is precies wat de terroirleer vraagt. De robot vervangt in dat verhaal niet het oordeel van de wijnmaker; hij koopt er tijd voor.
Onze kijk: de wijngaard doet voor de landbouwrobotica wat het magazijn deed voor de logistieke robots: een gestructureerde omgeving met hoge waarde bieden waar de technologie kan rijpen voor ze naar rommeliger velden trekt. Dat dit proefterrein toevallig saint-emilion voortbrengt, is een zeer Franse ironie. De robots komen niet voor de wijn; ze komen voor het onkruid, en de wijn kan er beter van worden.